Story outline
-
Dinétah | Crow Canyon Petroglyphs site
Crow Canyon Petroglyphs site éí Yootó Hahoodzo biyiʼ náhookǫs dóó eʼeʼaahjigo bił hazʼą́ dóó Bureau of Land Management yikʼidéezʼįį. Tʼáá íyisíí ntsaago tsé bikʼinidaʼashchʼąągo bił hazʼą. -
Stop 1. Kweʼé baʼáháyą́
Crow Canyon Petroglyphs site éí Yootó Hahoodzo biyiʼ náhookǫs dóó eʼeʼaahjigo bił hazʼą́ halgai ałníigii tʼóó ahayóí haneʼ bídéétʼiʼgo. Ałtsʼááhjí éí dah naʼazką dóó tééh biyiʼ tsʼah yílʼá tsé łichííʼ dóó łitsxogo daníʼá. -
Stop 2. Diné bił áhootʼéhígíí
Naaldooshii, Diné, dóó Diyin Dineʼé bedaʼelyaago tsé binániigii bikʼinidaashchʼąą neeznádiin daatsʼí bíneelʼąągo, łaʼ éí naadąąʼ dóó ałtįįh dóó kʼaaʼ bedaʼalyaago, shádiʼááh dóó haʼaʼaahjigo tsé danítʼiʼígíí bikʼinaaznil. Daalbáago nidaashchʼąąʼgo tsé daalchíigo ayóo bikʼijį yitʼí. -
Stop 3. Tsé bikʼinidaʼashchʼąąʼí bééʼtʼeetįįh
Tsé bikʼinidaʼashchʼąąʼí Crow Canyongóóyaa hólǫ́nígíí doo naaltsoos nahalingo wóltaʼ da. Táá shíí ałʼąą danízah ndahalzhiishgo ádaalyaa. Ndi ląʼí éí Diné binahaghaʼ, dahatáál, dóó iikááh bedaałtʼéego ndaashchʼąąʼ. -
Stop 4. Nahaghá bídéetʼiʼ
Sin dóó iłnáshjinjí hatáál ádaatéí daʼazhishígíí Diné binahaghaʼ bídadéétʼiʼígíí ayóo ílį́įgo nahaghaʼ biiʼ danítʼiʼ. Díigii ádaatʼéhígíí bee náázhdidoodááł biniyé ádaalneʼ doo tóó honeenih ádaatʼée da. -
Stop 5. Łahgo áhoonííł dóó bee náás ooldah
Ałtį́į́h íyisíí ílį́įgo baa nstsáhakees. Bee ndaʼazheeh dóó bee ákindazhdidá, háábąsígíí bee béhózin. Doo deestsʼǫǫdgó ałtsʼááhjí niniʼáhígíí hatsʼąąjigo názhah yileeh. Haneʼ biyiʼ ląʼígo baa haneʼ, Naakiishchíí baa haneʼígíí biyiʼ íyisíí. -
Stop 6. Tʼáá hoolzhishgo bíhiniidééh
Bideeʼ dahólǫ́ǫgo ndaashchʼąąʼígíí éí Diyin Dineʼé ádaatʼé jiní. Nááná łį́į́ʼ yikááʼ ndaazdáhígíí éí Naakaiłbáhí ádaatʼį jiní. Łį́į́ʼ éí doo nihitah hólǫ́ǫ da ntʼę́ę́ʼ 16th centuryyę́ędą́ą́ʼ índa nihitah níłniih. -
Stop 7. Kin yázhí
Díí kin yázhí éí Crow Canyon kin yázhí hanʼníigo bee biʼt´óójíh. Díkwíí shį́į́ Crow Canyongóóyaa naaznil. Díí éí tsé ntsaa deezʼáá léiʼ bikáádóó dah siʼą dóó biyiʼdóó ałtsʼąą́hjí nízaagóó hootʼį. -
Stop 8. Bee áłchʼįʼ ánálnééhígíí
Díí tsé bikʼinidaʼashchʼąąʼígíí éí doo t´óó bee hózhǫ́ní biniyé da; díí Diné binahaghaʼ bídadéétʼiʼ saʼah naaghái bikʼehózhóógo naʼadá biniyé. Bureau of Land Management díí yikʼidadéezʼįįʼígíí nihaanidanootáh dóó nihaanídaahkah daaní ndi nihił danilįįgo bitaa daahkai áko tʼáá nihá hazʼąągo ląʼí nínáádoohah.
Voices
-
Harry Walters
Diné Historian and Educator
Harry Walters éí Diné bibeeʼóʼoolʼįįł nanitin dóó nákééʼ náháneʼ ayóo bee béhoʼt´ílzin. -
Tim Begay
BLM Tribal Coordinator
Tim Begay éí Tribal Coordinator biʼtʼiníigo BLM Farmington Field Office yá naalnish. Tʼáá -
Erik Simpson
BLM Archaeologist
Erik Simpson éi Bureau of Land Management Farmington Field Officegii alą́ąjįʼ anaasazí
Gallery
Partners
About the Project
Crow Canyon Petroglyps site éí Dinétah biyiʼdi bił hazʼą́ - Tʼáá ałkʼidą́ą́ Diné bikéyah biyidi
Nihookááʼ Dineʼé bikéyah. Tééh biyiʼ áłtsąąhjí tsé łichíí daníʼáago binániigii bikʼinidaʼashchąąʼ
Diné binahaghaʼ dóó yee yisdá yíkaígíí yaa dahalneʼgo bikááʼ ndaashchʼąąʼ. Díí éi Bureau
of Land Management yéego yinidaashnishgo ályaa bitsʼąądę́ęʼ íhooʼaah dooleeł biniyé
Crow Canyongóóyaa tsé bikʼinidaʼashchʼąąʼgo Hataałii dóó Bádaʼóltaʼí dóó yéego bił bee
dahózinígíí ndabidíkidgo yaa dahalneʼ.
Related Links
Credits
Díí éí Bureau of Land Management bił naʼanishgo ályaa.
áhéheeʼ ntsʼaago Harry Walters, Tim Begay dóó Erik Simpson bédahonosinígii átʼéego
haneʼ bee oołwodígíí.
Diné bizaadkeʼhjí bikʼidaʼashchínígíí dóó saad bikʼiniinilígíí éí Mildred Walters áyiilaa.
Related experience
Cliff Palace (Opens in new tab) — Explore a cliff dwelling and hear from descendent communities